Δικαίως η ταινία του γνωστού σκηνοθέτη των Τώνη Λυκουρέση σάρωσε τα βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Πρώτα απ’ όλα γιατί σεβάστηκε τον δημιουργό του μυθιστορήματος Κωνσταντίνο Θεοτόκη τον σπουδαίο αυτό λογοτέχνη, ένα από τους πατέρες της Νεοελληνικής λογοτεχνίας. Για την κατάλληλη επιλογή των ηθοποιών και πρώτα απ’ όλα του έμπειρου Γιάννη Φέρτη για τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Στο έργο αυτό έπαιξε ένα μικρό αλλά σημαντικό ρόλο και ο νεαρός ταλαντούχος ηθοποιός Κων/νος Παπαχρόνης ο οποίος έφυγε στα 30 του από την ζωή σε τροχαίο δυστύχημα.

Γράφει ο Μανούσος Γ. Δασκαλάκης

Η ατμόσφαιρα του έργου, τα κουστούμια εποχής το φυσικό τοπίο της Κέρκυρας όπου γυρίσθηκε η ταινία υποβάλλουν στον θεατή την αίσθηση ότι συμβιώνει το δραμάτων ηρώων. «Ο Κόμης Κωνσταντίνος Θεοτόκης, ο απόγονος του Δούκα της Φερράρα, πέταξε τους τίτλους της Βλακείας των κοινωνικών διακρίσεων, γιατί προικισμένος με το οδυνηρό κι εκλεκτό προνόμιο της δημιουργίας, αξιώθηκε με τον τίτλο του ποιητή, τον οποίο η ανθρωπότητα αποδίδει μονάχα στον Θεό και στους δημιουργούς του λόγου. Και το ιδεολογικό και φιλοσοφικό του «πιστεύω» θεωρούσε όλους τους ανθρώπους ίσους και τον τίτλο του πραγματικού ανθρώπου και ύψιστο και επαρκή για οποιονδήποτε. Και η καλλιτεχνική του δημιουργία και ο πλούσιος δυναμισμός του υπηρέτησαν πάντα τον λαό. Με την ευγενή του ευαισθησία και την τεράστια παιδεία του σαγηνευόταν από το όραμα ενός δίκαιου κόσμου και ενός ηθικότερου ατόμου. Ο Θεοτόκης αντιμετώπισε με μεγαλείο τις περιπέτειες της ζωής και με μεγαλείο αλύγιστο στάθηκε ενώπιον του θανάτου. Ορθότατα η Βαθειά κριτική πέννα του Κωστή Παλαμά χαρακτήρισε «μεγάλη για τα Ελληνικά γράμματα την φυσιογνωμία του Κ. Θεοτόκη». Ειδικά για τον «Κατάδικο» έγραψε:

«Ολοζώντανος το μεγαλείο του «Καταδίκου» του βιβλίου του οποίου συν πνιγόμενος εις τα δάκρυα». Ο Θεοτόκης διαθέτει ποιητική έξαρση και συνάμα νατουραλιστική περιγραφικότητα, στο ζωγράφισμα τοπίων σπιτιών μαγαζιών και σκηνών της ζωής». Στάθης Πρωταιος από τον πρόλογο στον «Κατάδικο» Εκδόσεις Δαμιανός Δωδώνη.

Η μεταφορά ενός λογοτεχνικού έργου στην μεγάλη ή την μικρή οθόνη είναι μια περιπέτεια. Αν ο κινηματογράφος είναι εξίσου σπουδαίος με τον συγγραφέα με την ίδια επτανησιακή «Κούρλα» για την τέχνη όπως το Τώνης Λυκουρέσης τότε παράγεται αβίαστα ένα άρτιο αποτέλεσμα όπως εν προκειμένω η ταινία «ΣΚΛΑΒΟΙ ΣΤΑ ΔΕΣΜΑ ΤΟΥΣ». Το έργο δείχνει τον ηθικό ξεπεσμό και τον οικονομικό μαρασμό της παλιάς αριστοκρατίας του νησιού στο πρόσωπο ενός Κόντε (Γιάννης Φέρτης). Μαθημένοι οι παλιοί αριστοκράτες να έχουν κολίγους να τους υπηρετούν κι αυτοί να μην εργάζονται αλλά να παρασιτούν χαρτοπαίζοντας ερωτοτροπώντας και σπιτώνοντας γυναίκες του νησιού για να κάνουν το κέφι τους όποτε τους γουστάρει.

Τα παιδιά τους σπουδαγμένα επιστήμονες αλλά ομοίωμα των γονιών τους χωρίς εργασία όταν ο πατέρας Κόντε χάνει ότι του απόμεινε στον τζόγο βρίσκονται όλοι (η εξαμελής οικογένεια) σε αδιέξοδο. Σχεδόν όλα τα χρέη έχουν περιέλθει στα χέρια ενός γιατρού (Ακης Σακελαρίου) που εκπροσωπεί την ανερχόμενη αστική τάξη. Ο γιατρός αυτός ο οποίος είναι συνάμα και τοκογλύφος τον πιέζει να του δώσει την κόρη του, η οποία είναι ερωτευμένη μ’ έναν φτωχό φοιτητή. Ο Γάμος γίνεται η κόρη θυσιάζεται για να σωθεί η οικογένεια αλλά ποτέ δεν θ’ αγαπήσει τον γιατρό και υποψήφιο βουλευτή άνδρα της. Ο μεγάλος γιος της οικογένειας έχει σχέσεις με μια όμορφη παντρεμένη γυναίκα με ετοιμοθάνατο άνδρα. Όταν πεθαίνει ο άνδρας της η γυναίκα (Δήμητρα Ματσούκα) περιμένει ότι ο νεαρός (Γ. Λούλης) θα την παντρευτεί. Αυτ΄ςο όμως από εγωισμό και υπηρηφάνεια επειδή είναι ξεπεσμένος αριστοκράτης αρνείται να παντρευτεί μια πλούσια χήρα αστή.

Ο μικρός γιος της οικογένειας μιμείται τον πατέρα στην χαρτοπαιξία, κι όταν καταχρεώνεται αυτοκτονεί. Ο φοιτητής αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στο εξωτερικό επιστρέφει και αποβιώνει στ νησί του από φυματίωση. Η μικρή κόρη εμπαίζεται από τον πλούσιο νεαρό εραστή της και επιστρέφει ντροπιασμένη στο σπίτι των γονιών της. Ο Κ. Θεοτόκης περιγράφει την πραγματική ζωή των ανθρώπων με ρεαλισμό, χωρίς να ωραιοποιεί τα πάθη των ανθρώπων ούτε να δίνει ευτυχισμένο τέλος στις ανθρώπινες καταστάσεις όπως στα γλυκερά λαϊκά μυθιστορήματα.