Στα εγκαίνια της έκθεσης με θέμα “Ο αρχαίος ελαιώνας της Κρήτης στο βάθος του χρόνου” που πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή στις 7.30 το Διεθνές Εκθεσιακό Κέντρο Κρήτης δημοσιεύουμε τρία κείμενα αντί χαιρετισμού – ομιλιών για την έκθεση:

-Του προέδρου του ΤΕΙ Κρήτης Βαγγέλη Καπετανάκη,
-Του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης
-Της κριτικού τέχνης που έστησε την έκθεση Μαρίας Μαραγκού.

Ευάγγελος Καπετανάκης, πρόεδρος ΤΕΙ Κρήτης:

«Η ελιά ήταν πάντα στην Κρήτη. Σαν να γεννήθηκαν μαζί. Φύτρωσε στους σκληρούς τεκτονικούς βράχους, στα γκρεμνά των βουνών μας και κατεβαίνει, χορεύοντας θαρρείς, μέχρι τις Κρητικές θάλασσες. Απλώθηκε παντού, θρέφεται από τον καυτό ήλιο μας ως η καλύτερη κόρη του και έθρεψε γενιές και γενιές με τους καρπούς της. Κάλυψε τις γυμνές σχεδόν λοφοπλαγιές μας, σαν ένα απέραντο ασημένιο σεντόνι μαλάκωσε την άγρια όψη του νησιού.

Πολλά ελαιόδεντρα, διάσπαρτα σ’ όλη την Κρήτη από τα βάθη αιώνων, ίσως χιλιετιών, επέζησαν πολέμων και άλλων ανθρωπογενών καταστροφών, ξεγέλασαν τον παντεπόπτη αμείλικτο χρόνο, κέρδισαν την αιωνιότητα. Οι κορμοί τους, τεράστιοι και επιβλητικοί, συχνά δύσμορφοι και φοβεροί, ξέχασαν όλα τα δόγματα της συμμετρίας.

Το τελευταίο διάστημα, ξαφνικά για την μακραίωνη διαδρομή τους, άρχισε η αλόγιστη καταστροφή. Ξερίζωμα για νέες φυτεύσεις, οδικά και ιδιωτικά έργα, οικοπεδοποίηση σε κάθε βουνοπλαγιά και λιόφυτο, καυσόξυλα για αστικά τζάκια! Μας περίμεναν όμως υπομονητικά να τις προσέξουμε, να θυμηθούμε τη μοναδική προσφορά τους στην επιβίωσή και στον πολιτισμό μας.

Εδώ ήλθε ο λαός της Κρήτης και εκφράστηκε μέσα από τους Πολιτιστικούς Συλλόγους. Τα μέλη τους με τα παιδιά τους, τους κληρονόμους αυτών των φυσικών και πολιτιστικών μνημείων μας, αγκάλιασαν τους θεόρατους κορμούς των ελιών μας, φωτογραφήθηκαν μαζί τους και έστειλα οπτικά καλέσματα στις άκρες του νησιού, της Ελλάδας, της Ευρώπης, για να τις σώσουμε. Η εκστρατεία αγάπης και φροντίδας ξεκίνησε!

Η ελιά μάς εμπνέει. Ενέπνεε πάντα τους καλλιτέχνες και τους λογοτέχνες μας. Το ΤΕΙ Κρήτης, στην κοινή προσπάθεια με του Συλλόγους μας για τη διάσωση των ιστορικών ελαιοδένδρων, συντάχθηκε στο κάλεσμα των εικαστικών της χώρας να καταθέσουν την έμπνευση και τα έργα τους.

Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο και συνταρακτικό. Ο αριθμός και ο πλούτος των έργων μάς έδωσε πολλή χαρά, αλλά και μεγάλη ευθύνη. Για τις σεμνές δυνάμεις μας, η διοργάνωση αυτής της έκθεσης, με 313 έργα και 2 μικρέ συλλογικές αναδρομικές εκθέσεις, ήταν μια τεράστια πρόκληση.

Απολαύσετε ότι πετύχαμε!»

Δίκτυο Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης:

«Η έκθεση εικαστικών έργων με θέμα «Ο αρχαίος ελαιώνας της Κρήτης στο βάθος του χρόνου» αποτελεί σημαντικό σταθμό στην προσπάθεια του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης και του ΤΕΙ για τη σωτηρία και την ανάδειξη των υπεραιωνόβιων ελαιόδεντρων του νησιού. Είναι η συμβολή των εικαστικών της Ελλάδος και άλλων χωρών στη μεγάλη πρωτοβουλία.

Στόχος μας είναι οι επόμενες γενιές να κληρονομήσουν τα ελαιόδεντρα που ζουν στην Κρητική γη εκατοντάδες χρόνια, ορισμένα ακόμα και από τη Μινωική περίοδο. Είναι ζωντανά αρχαία μνημεία πάνω στο έδαφος που αποδίδουν «με ευλάβεια» τους καρπούς τους στους ανθρώπους επί αιώνες ή και χιλιετίες. Και είναι βαριά ευθύνη όλων των Κρητών η προστασία των υπεραιωνόβιων ελαιόδεντρων από τα δημόσια ή τα ιδιωτικά έργα.

Σε αυτή την ελπιδοφόρα προσπάθεια μετέχουν άνθρωποι από όλη την Κρήτη, ο καθένας με το δικό του τρόπο και τα μέσα που διαθέτει. Η προσπάθεια είναι ελπιδοφόρα επειδή σήμερα, την περίοδο της κρίσης στις αξίες και την οικονομία, μας αποδεικνύει ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που πιστεύουν στη συλλογικότητα (έναντι του ατομικισμού), στη διατήρηση και την ανάδειξη της περιβαλλοντικής και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Πιστεύουν επιπλέον και στη δημιουργικότητα της σύγχρονης τέχνης!

Ναι, η Κρήτη, η Ελλάδα ολόκληρη, μπορεί να προστατεύσει και να αναδείξει το περιβάλλον της, μπορεί να βαδίσει στα χνάρια των προγόνων δημιουργώντας πολιτισμό. Οι άνθρωποι της μπορούν και αν πιστέψουν ο ένας τον άλλον, το αποδεικνύουν!»

Μαρία Μαραγκού, κριτικός τέχνης:

«Η πρωτοβουλία του ΤΕΙ και του Δικτύου Πολιτιστικών Συλλόγων Κρήτης για την σωτηρία της γηραιάς ελιάς που ζει στο νησί , ορίζεται ως ακτιβιστική ενέργεια που απευθύνεται στην κοινωνία, ώστε το ιερό δέντρο να επιζήσει.

Ο πολιτισμός των αρχών της τρίτης χιλιετίας εντάσσεται σε ένα supermarket αρχών του κέρδους, της κατανάλωσης, της δομής της εξουσίας, σε ένα κόσμο βίαιο όπου ελάχιστα επιβιώνουν. Σ’ ένα τέτοιο πλαίσιο τρόμου, το ξερίζωμα των αρχαίων ελαιώνων, χάριν της νέας παραγωγικής ελιάς και του παρθένου καρπού της, απειλεί την παράδοση του τοπίου και της φύσης.

Η οικολογική καταστροφή στη Κρήτη, δεν αφορά μόνο στην μόλυνση και την υπερεκτίμηση του δομημένου περιβάλλοντος αλλά και σε ενέργειες που εξορίζουν ως άχρηστο ότι δεν φέρει κέρδος.

Η προσπάθεια μιας αφύπνισης που, ακόμη και εάν δεν επιφέρει χειροπιαστό αποτέλεσμα, τουλάχιστον προσφέρει ελπίδα, μπαίνει σε ένα πλαίσιο πολλών και ποικίλων δράσεων, ανάμεσά τους και μιας εικαστικής έκθεσης.

Το κάλεσμα των πολιτιστικών συλλόγων Κρήτης προς κάθε ενδιαφερόμενο καλλιτέχνη, να υποστηρίξει με την συμμετοχή του την έκθεση για τη σωτηρία του αρχαίου ελαιώνα της Κρήτης, παίρνει διάσταση κινήματος, αφού η απάντηση από 300 τόσους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, είναι γεγονός.

Η τέχνη, δεμένη άρρηκτα με το κοινωνικό σύνολο, συχνά προηγείται και δρα προφητικά , ορίζοντας τις πνευματικές και αισθητικές πρωτοπορίες που, δημιουργούν ρήξεις, προχωρώντας τα πράγματα. Να θυμηθούμε όλοι, ότι το οικολογικό ζήτημα, είναι γνωστό στη τέχνη από τις δεκαετίες 1960 και 1970 από τα αιτήματα της Land Art και τις παρεμβάσεις των καλλιτεχνών των, τότε πρωτοποριών στη φύση με αποκορύφωμα τη δεκαετία 1980.

Καλλιτέχνες και θεωρητικοί, κινητοποιήθηκαν και έγραψαν το manifesto του Αμαζονίου, χρόνια πριν η τηλεόραση δώσει την πληροφορία για την επερχόμενη καταστροφή, καλλιτέχνες και πνευματικοί άνθρωποι πήραν την ευθύνη, πολλές φορές για την σωτηρία της φύσης, μετατοπίζοντας την αφήγηση στο πλαίσιο της θεραπείας.

Η ύπαρξη μας, συνδεδεμένη άρρηκτα με το βλέμμα μιας φύσης που μας ακολουθεί, τόσο στις πετρέλαιο-κηλίδες της θάλασσας, όσο και στους ασφυκτικούς καταυλισμούς των μεταναστών στα αστικά κέντρα, ζητά σωτηρία. Και αυτό, το πιστοποιούν, συνήθως, πρώτοι οι καλλιτέχνες.

Η έκθεση είναι κάλεσμα-κραυγή-διαμαρτυρία.

Και ως τέτοια την αντιλαμβανόμαστε.

Μετέχουν καλλιτέχνες που δουλεύουν σε όλες τις εκφράσεις της τέχνης, αλλά και υπερασπίζονται το δικαίωμα της συμμετοχής ερασιτέχνες και επαγγελματίες, όλοι μαζί.

Η εμπειρία είναι το απαραίτητο προ-στάδιο της γνώσης, το κομμάτι εκείνο που θα στηρίξει την βάση για επινοήσεις και αποδείξεις, μας δίδαξε ο Αριστοτέλης.

Αυτή, η εμπειρία, ελπίζουμε να καταγραφεί καθώς, και η νοσταλγία για μια αθωότητα που μας τραβά, πίσω, στο αρχέτυπο μας παρελθόν που, αντιδρά στο απεχθές όραμα μιας συνθετικής σαρκοφάγου.

Η έκθεση και τα μανιφέστα που την συνοδεύουν, κινητοποιούν και διεκδικούν. Παράλληλα, αναδεικνύουν το ωραιότερο γλυπτό, το σώμα μιας αρχαίας ελιάς».